W 1906 roku była najszybszą kobietą na Ziemi z imponującym wynikiem 90,88 mph (146,28 km/h), lecz to prosty kobiecy gadżet na zawsze wpisał Dorothy Levitt w historię inżynierii. Ta pionierka motoryzacji jako pierwsza zasugerowała użycie lusterka aby… zobaczyć, co dzieje się za plecami.
W świecie, gdzie kobiety nie mogły nawet głosować, Levitt udowodniła kobieta jest zdolna do bicia rekordów prędkości – na lądzie i na wodzie, a nawet do rewolucjonizowania bezpieczeństwa.
źródło: www.prewarcar.comDorothy Levitt, urodzona jako Elizabeth Levi, wywodziła się z rodziny żydowskiej z Hackney, choć media chętnie kreowały ją na damę z wyższych sfer. Jej kariera rozpoczęła się w biurze – była sekretarką w zakładach Napier & Sons w Londynie, gdzie dostrzegł ją dyrektor i słynny kierowca Selwyn Edge. To właśnie on, w celu promocji swoich samochodów, postanowił uczynić z niej kierowcę wyścigowego.
Pierwsze starty w 1903 roku (m.in. w Wyścigach Szybkości w Southport, gdzie wygrała swoją klasę, jadąc Gladiatorem) wywołały sensację. Levitt, która ścigała się w płaszczu przeciwkurzowym i welonie, szybko stała się ikoną i symbolem kobiecej odwagi.
Lekkomyślna 20-latka – jak o niej pisano - w lipcu 1905 r. w zmaganiach na torze w Brighton ustanowiła rekord świata w prędkości auta prowadzonego przez kobietę. Rozpędziła się 80-konnym Napierem do ponad 128 kilometrów na godzinę. Rok później – w październiku 1906 r. – poprawiła ten wynik, przekraczając 146 kilometrów na godzinę za kierownicą nieco mocniejszego, 100-konnego modelu.
„Cudownie. Trudno opisać te doznania – przyznawała pytana o emocje towarzyszące jej na torze. – To wrażenie, jakby się leciało w przestrzeni. Przy takiej prędkości trudno w ogóle utrzymać się w samochodzie, który dosłownie pędzi w powietrzu, a koła nie dotykają podłoża".
Levitt nie unikała kontrowersji – miała na koncie starcia z prawem za przekroczenie prędkości, a jej podróż z Londynu do Liverpoolu (1905) przeszła do historii. Podróżowała bez mechanika, za to w towarzystwie psa Dodo, rewolweru i... lusterka.
Obok brawury za kierownicą, to właśnie porada Dorothy Levitt zapewniła jej trwałe miejsce w historii techniki motoryzacyjnej. Jako pierwsza zaproponowała, aby kierowcy używali lusterka do monitorowania sytuacji za pojazdem.
Swoje doświadczenia jako kierowcy fabrycznego oraz instruktorki jazdy przekuła w poradnik „The Woman and the Car” (1909) omawiając wszystko, od wyboru samochodu po jego konserwację. Najbardziej dalekosiężną sugestią było jednak praktyczne zastosowanie kieszonkowego lusterka:
„Lusterko powinno być dość duże, by było naprawdę użyteczne... Przekonasz się, że warto je mieć pod ręką, nie tylko do użytku osobistego, ale także, aby od czasu do czasu unieść je, by zobaczyć, co jest za tobą”.
Ta prosta, zaczerpnięta z praktyki wyścigowej taktyka jest dziś uznawana za pierwsze znane zastosowanie lusterka wstecznego – elementu, bez którego nie wyobrażamy sobie współczesnego bezpieczeństwa na drogach. Co znamienne, musiało minąć jeszcze pięć lat, zanim lusterko wsteczne stało się standardowym wyposażeniem samochodów.
Kontrast między subtelnym narzędziem, a kluczowym elementem bezpieczeństwa doskonale oddaje charakter Levitt. W tej samej książce zresztą, obok wskazówek modowych, doradzała kobietom noszenie rewolweru w schowku na rękawiczki – na wypadek, gdyby potrzebowały „osobistej ochrony” w drodze.
Dorothy Levitt była ambasadorką „prawa kobiety do motoryzacji”, jej sukcesy osiągnięte wbrew męskim konwenansom miały ogromne znaczenie społeczne. Do końca życia walczyła ze stereotypami, że na motoryzacji mogą się znać tylko mężczyźni. W swojej książce pisała: „Często jestem pytana przez zdumionych ludzi: - Czy naprawdę rozumiesz tę okropną maszynerię silnika i czy byłabyś w stanie ją naprawić, gdyby się popsuła? Szczegóły mogą wydawać się skomplikowane i wyglądać okropnie, ale silnik łatwo jest opanować".
Choć Levitt utorowała drogę kobietom w sporcie, musiała walczyć z patriarchalnymi barierami. Tor Brooklands, główny ośrodek rekordów, odmawiał przyjmowania kobiet do rywalizacji aż do 1920 roku, co skutecznie zakończyło jej karierę wyścigową po 1908 roku.
Odnosiła także sukcesy na wodzie. W 1903 r. Dorothy Levitt wygrała pierwsze międzynarodowe zawody motorowodne The Harmsworth Cup, rozpędzając się do ponad 31 kilometrów na godzinę i ustanawiając jednocześnie rekord prędkości. Następnie wygrała zawody w Cowes w Wielkiej Brytanii oraz Trouville we Francji i ponownie zwyciężyła w Trouville.
Wydawało się, że nikt nie jest w stanie jej pokonać, więc znalazła sobie nowe zainteresowanie – lotnictwo. Zaczęła się uczyć pilotażu w szkole Huberta Lathama, słynnego francuskiego pioniera awiacji, ale uprawnień pilota nie zdobyła – zdecydowała się pozostać przy wyścigach na lądzie i wodzie.
Jej dziedzictwo jest wielowymiarowe: to nie tylko kobieta, która pobiła rekordy prędkości, ale także dziennikarka, która spopularyzowała motoryzację wśród kobiet i walczyła o ich prawo do samodzielnej jazdy.
Dorothy Levitt, zmarła przedwcześnie w 1922 roku w wieku 39 lat, zostawiła po sobie nie tylko legendę śmiałej kierowczyni, ale przede wszystkim trwały, codzienny element wyposażenia wpływający na bezpieczeństwo na d
źródło: www.jhse.orgrogach.
