Odpowiedni moment obrotowy ma znaczenie dla prawidłowego montażu i działania łączonych śrubami elementów w różnorakich konstrukcjach czy mechanizmach. W takich przypadkach nie można zdawać się na własne wyczucie, ale konieczne jest użycie odpowiednich narzędzi z ograniczeniem maksymalnej siły dokręcania. Jednak jak ustawić prawidłową wartość Nm na kluczu dynamometrycznym oraz jak skalibrować klucz dynamometryczny?
Klucz dynamometryczny to narzędzie umożliwiające precyzyjne dokręcanie śrub z określoną siłą. W jego wnętrzu znajduje się sprężyna, która naciąga się do ustalonego momentu obrotowego. Po jego osiągnięciu mechanizm blokuje dalsze dokręcanie i sygnalizuje to np. kliknięciem. Wskazówkowe czy cyfrowe klucze dynamometryczne? Na rynku dostępnych jest kilka typów kluczy, każdy z innym mechanizmem działania:
wskazówkowe – posiadają skalę i wskazówkę pokazującą aktualny moment.
mechaniczne (klikowe) – najpopularniejsze, sygnalizują osiągnięcie momentu dźwiękiem.
elektroniczne – wyświetlacz LCD pokazuje moment, pamiętają ostatnie ustawienia.
łamane – zawias klucza przerywa pracę po osiągnięciu momentu.
Poprawne użycie klucza polega na dobraniu zakresu Nm do łączonych elementów i precyzyjnym ustawieniu wartości. Klucz należy trzymać za rękojeść, dokręcając śrubę równomiernie. Po zakończeniu pracy ustawia się minimalną wartość i przechowuje w pudełku. Co oznacza Nm na kluczu dynamometrycznym i jak ważny jest moment? Nm (niutonometr) to jednostka momentu obrotowego. Im większa wartość, tym większą siłą przykręcamy camy \u015rubę. Zbyt niska wartość może powodować luzowanie się połączenia, zbyt wysoka – jego uszkodzenie.
Korzystanie z klucza dynamometrycznego zapobiega błędom montażu. Jest ono szczególnie ważne w przypadku kół samochodowych, połączeń silnikowych, a także tam, gdzie istotna jest szczelność lub osiągi. Typowa wartość momentu to 110–140 Nm. Ustaw wartość na skali rękojeści, zablokuj mechanizm i dokręcaj śruby aż usłyszysz kliknięcie. Dla silników używa się kluczy z zakresem 20–40 Nm lub dedykowanych momentów. Dokładna kolejność dociągania i nastawy zapewnia szczelność i uniknięcie awarii.
Dobór klucza zależy od zadania:
40–200 Nm – do kół i zawieszenia
do 30 Nm – do silnika
do 25 Nm – do świc
do 0,5 Nm – do zaworków i precyzyjnych komponentów
Najlepsza dokładność osiągana jest w środku zakresu skali.
Kalibracja to sprawdzenie poprawności wskazania. Zaleca się ją raz do roku lub po 5000 użyciach. Najlepiej zlecić ją profesjonalnemu serwisowi lub użyć specjalistycznego urządzenia pomiarowego. Dowiedz się więcej o kluczach dynamometrycznych w naszym sklepie motoryzacyjnym. Sprawdź także:
