Zmiany czynników chłodniczych w samochodowych układach A/C a klimatyzacja

W ostatnich kilkunastu latach branża motoryzacyjna przeszła istotną transformację w zakresie stosowanych czynników chłodniczych w układach klimatyzacji (A/C). Zmiany te wynikają głównie z regulacji środowiskowych Unii Europejskiej (rozporządzenie F-gaz) oraz globalnych działań na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.

Dla warsztatów oznacza to konieczność inwestycji w nowe stacje obsługi klimatyzacji, szkolenia personelu oraz dostosowania procedur serwisowych. Przez wiele lat standardem w samochodowych układach klimatyzacji był czynnik R134a (HFC-134a). Charakteryzował się dobrą wydajnością chłodniczą, stabilnością chemiczną i stosunkowo prostą obsługą serwisową. Jego wadą jest jednak wysoki współczynnik GWP (Global Warming Potential) – około 1430.

W odpowiedzi na nowe regulacje  od 2017 roku wszystkie nowe homologowane pojazdy 0sobowe w UE muszą stosować czynnik o GWP poniżej 150. Standardem stał się R1234yf (HFO-1234yf), którego GWP wynosi około 4. To ogromna zmiana z punktu widzenia ekologii – ale również wyzwanie dla warsztatów.

Jak to wygląda w przypadku samochodów ciężarowych?

W przypadku aut ciężarowych zmianę zauważymy w pojazdach wyprodukowanych po 2024 roku. 

Choć nowy czynnik chłodniczy R1234yf pracuje w podobnych ciśnieniach jak R134a, nie może być obsługiwany tą samą stacją serwisową. Powody są trzy:

1. Bezpieczeństwo – R1234yf jest czynnikiem lekko palnym (klasa A2L). Stacje do jego obsługi muszą być wyposażone w odpowiednie systemy wentylacji, czujniki wycieku oraz zabezpieczenia przeciwwybuchowe.
2. Inne szybkozłącza – aby uniknąć pomyłek i mieszania czynników.
3. Inny olej sprężarkowy – R1234yf wymaga olejów PAG o innej specyfikacji.

Dla warsztatów oznaczało to konieczność zakupu osobnej stacji do R1234yf lub modelu dwuczynnikowego (dual gas). Różnica cenowa między klasyczną stacją do R134a a urządzeniem do R1234yf była początkowo znacząca, ale obecnie rynek się ustabilizował.

Jako ciekawostkę można podać  czynnik R744, czyli po prostu dwutlenek węgla (CO₂). Jego GWP wynosi 1, a więc jest praktycznie neutralny klimatycznie. Stosowany jest już m.in. przez takich producentów jak Mercedes-Benz czy Volkswagen w wybranych modelach. Jednak systemy CO₂ pracują przy znacznie wyższych ciśnieniach (nawet powyżej 150 barów), co wymaga całkowicie innych stacji serwisowych, przewodów oraz procedur bezpieczeństwa. Dla warsztatów oznacza to kolejną falę inwestycji – choć na razie R744 występuje głównie w nowszych, wyższych segmentach pojazdów.

A jak wyglądałaby racjonalność zainwestowania w obsługę klimatyzacji na Twoim warsztacie?

Zakładając zakup stacji do obsługi klimatyzacji Syberia Serie 8 w cenie 8 500 zł netto, warto przeanalizować realny zwrot z inwestycji przy typowych stawkach rynkowych.

Założenia:

• Cena usługi obsługi klimatyzacji (odzysk, próżnia, napełnienie): 250 zł brutto
• Średni koszt czynnika, materiałów i eksploatacji: ok. 70–90 zł na usługę
• Realna marża  na jednej obsłudze: ok. 180 zł
• Przy założeniu, że koszt stacji do klimatyzacji pozwoli nam zaoszczędzić w podatku 19 % (wartość poniżej 10 000 zł netto - nie amortyzujemy, tylko w 100% wliczamy w koszty), cała inwestycja zwróci nam się po 38 aut. 
  Łatwo to policzyć: 8 500 zł - 19% = 6 800 zł  / 180 zł zysk z 1 obsługi  ≈ 38 aut

Oznacza to, że stacja zwraca się po około 38 pełnych obsługach klimatyzacji.

Co to oznacza w praktyce?

Zakładając zakup stacji do obsługi klimatyzacji Syberia Serie 8 w cenie 8500 zł netto, warto przanalizować realny zwrot z inwestycji przy typowych stawkach rynkowych. Założenia:

• Przy 5 obsługach tygodniowo – zwrot następuje po ok. 8 tygodniach
• Przy 13 obsługach tygodniowo w sezonie (kwiecień–lipiec) – zwrot nawet w 3 tygodnie
• W sezonie wiosenno-letnim średni warsztat wykonuje od 80 do 200 obsług klimatyzacji. Nawet przy dolnej granicy oznacza to potencjał wygenerowania kilkunastu–kilkudziesięciu tysięcy złotych dodatkowej marży w sezonie.

Oczywiście możesz mieć wątpliwości odnośnie wiedzy Twojej kadry mechaników, czy zastanawiać się jak nabyć uprawnienia do obsługi F-gazów. Te wątpliwości rozwiewa Autos, dostarczając Ci kompleksowe rozwiązania. U nas nie tylko kupisz urządzenia, ale również przeszkolimy Twoich pracowników i pomożemy im zdobyć wymagane uprawnienia.

Posiadasz już stację na stary czynnik? Zmiany czynników chłodniczych wymuszają inwestycje, ale jednocześnie tworzą realną szansę biznesową. Odpowiednio dobrana stacja do klimatyzacji – jak Syberia Serie 8 HFO – może nie tylko spełnić wymagania techniczne rynku, ale stać się jednym z najbardziej rentownych urządzeń w warsztacie.

Karol Filarski

Dział Wyposażenia Warsztatu